K – Katedra

Katedra Kołobrzeska to symbol Starego Miasta. Jej monumentalność świadczy o dawnym znaczeniu i bogactwie miasta. Warto dodać, że Kołobrzeg to jedna z najstarszych diecezji katolickich w Polsce, która powołana została w 1000 r. na Zjeździe Gnieźnieńskim. Budowę obecnej świątyni rozpoczęto w XIV w., a ukończono dopiero po 200 latach. Niestabilne grunty powodowały często zapadanie się murów, co doprowadzało do licznych zmian projektowych. Stąd też zapadła decyzja o połączeniu dwóch wież, tworząc charakterystyczną monumentalną elewację. Wewnątrz do dziś można zauważyć, że prawe kolumny nawy głównej są odchylone od pionu o 60 cm. Katedra prawie doszczętnie została zniszczona w czasie II wojny światowej. Po odbudowie do lat 70. XX w. w nawie głównej znajdowała się ekspozycja Muzeum Oręża Polskiego.
Mimo potężnych zniszczeń wewnątrz zachował się szereg cennego wyposażenia. Najstarszym zabytkiem jest kandelabr z 1327 r. (jedyny w Polsce i jeden z pięciu gotyckich świeczników na świecie). Warto zwrócić uwagę też na: 4 gotyckie ołtarze (niegdyś było ich 22); stalle kanoników z XIV w. (najstarsze w Polsce); stalle radców miejskich; gotycką chrzcielnicę; żyrandole tzw. korony „Korona Schlieffenów” z 1523 r. i „Korona Holkenów” z 1420 r.
Pod ścianą znajdują się liczne płyty nagrobne, jedna z nich należy do Benedicta Adebara – niechcący zabił przyjaciela i mimo ułaskawienia sam poddał się karze śmierci. 

O – Oko, Morskie Oko

Na plaży, na wschód od mola można dojrzeć opuszczony budynek kąpieliska. Drewniana konstrukcja powstała w 1903 r. Było to pierwsze kąpielisko przeznaczone dla całych rodzin. Istniało tu 185 kabin i budynek restauracji. Po wojnie przebieralnie zostały przebudowane na pokoje gościnne, a całość zyskała nazwę Morskie Oko. W latach 90. XX w. rozebrano centralną część z restauracją ze względu na zły stan techniczny. Obecnie obiekt czeka na remont, aby znów mógł przyjmować gości. 

Ł – Łabędzie 

Na każdym kroku w Kołobrzegu możemy natknąć się na architektoniczne ciekawostki i sztukę uliczną. Warto zwrócić uwagę na parę łabędzi przy molo, mozaikę na elewacji Sanatorium Mewa V, krasnoludki na elewacji Poczty Polskiej, Pomnik Zaślubin Polski z morzem, pomnik turystki przy Rynku Starym, dawny pręgierz w ścianie ratusza z wizerunkiem buntownika Jakuba Adebara, wielkie krzesła z instrumentami przy Centrum Kultury, czy w końcu na… (patrz kolejna literka).

O – Ornitologia 

Od 2019 r. w Kołobrzegu spotkać można w różnych miejscach niewielkie pomniki mew, na wzór wrocławskich krasnoludków. Mewy w mieście zyskały nazwę Marianów, i tak spacerując po uzdrowisku możemy spotkać Mariana plażowicza, Mariana rowerzystę, Mariana luzaka i wiele innych. Chodzenie i szukanie kolejnych mew może być ciekawym sposobem na zwiedzanie Kołobrzegu, zwłaszcza dla dzieci.   

B – Bagno Solne

Od wschodu Kołobrzeg graniczy z użytkiem ekologicznym Ekopark Wschodni. Na obszarze ponad 385 ha ochronie podlegają bagna solne, które są ostoją chronionych gatunków ptaków. Występuje tu także wiele cenionych roślin, którym nie przeszkadza spore stężenie soli w wodach gruntowych. Warto dodać, że sól w bagnie nie pochodzi z morza, lecz licznie występujących podziemnych soczewek wodnych. Między plażą, a Ekoparkiem znajduje się ścieżka spacerowo-rowerowa z wieloma punktami widokowymi. 

R – Reduta

Pierwsze zabudowania twierdzy powstały w XVII w. na bazie istniejących średniowiecznych obwarowań miejskich. Następnie szwedzi, którzy zdobyli miasto w 1630 r. kontynuowali rozbudowę twierdzy stawiając nowe wały i bastiony ziemne. Największa rozbudowa twierdzy nastąpiła za czasów panowania księcia Fryderyka Wilhelma I, który postanowił bronić jedynego portu morskiego w Brandenburgii. Do XVIII w. powstał szereg obiektów obronnych, rozebrano wtedy też dawne mury miejskie i zbudowano system wodny, który pozwalał zalać łąki i pola wodami rzeki Parsęty. W XIX w. kiedy postawiono na rozwój uzdrowiska większość zabudowań obronnych i wałów rozebrano, pozostałe elementy przystosowano do funkcji uzdrowiskowych i turystycznych. Pozostałości twierdzy przydały się wojskom niemieckim podczas obrony Kołobrzegu w czasie II wojny światowej. Dziś fragmenty twierdzy możemy podziwiać przy Latarni Morskiej, w porcie jachtowym (Reduta Morast i Reduta Solna), w parku Dąbrowskiego (Luneta Lębork), przy ul. Fredry (Kamienny Szaniec i Fort Wilczy).

Z – Złoto Kołobrzeskie

Zanim Kołobrzeg stał się miastem uzdrowiskowym, to można by rzec, że był miastem przemysłowym, gdyż przez setki lat głównym cechem miasta było warzelnictwo soli. W dolinie Parsęty znajdowały się liczne źródełka, które posiadają aż 6 procentową zawartość soli. Wodę tę wlewano do tzw. checz, pod którymi rozpalano ogien, woda wyparowywała, a na dnie wielkich mis zostawała sól. Warzelnictwo soli w Kołobrzegu uprawiane było od VII do XX w. Na Wyspie Solnej znajduje się dziś jedyne ogólnodostępne źródło tej wyjątkowej wody. Ponoć solanka ta idealnie nadaje się do kiszenia ogórków, tutejsze gospodynie stosują ją od lat. Obok źródła, na tyłach Karczmy Solnej można zobaczyć dawne zabytkowe szopy warzelnicze. Dziś wiele uzdrowisk prowadzi swoje zabiegi na bazie tutejszych solanek. 

E – Elegancja 

Jak przystało na uzdrowisko nadmorskie, w mieście nie mogło zabraknąć eleganckich lokali, kąpielisk i domów zdrojowych. Niegdyś w samym centrum uzdrowiska stał Zamek Plażowy (Strandschloss), był to okazały gmach z salą widowiskową na 1000 osób. Obecnie w tym miejscu stoi Sanatorium Bałtyk. W XIX w. w parku zdrojowym działała nawet tężnia licząca 2 km długości. Po dawnym przepychu uzdrowiska zachował się chociażby tzw. bindaż grabowy, czyli tunel roślinny znajdujący się w Parku Zdrojowym. Niestety do dziś zachowała się nieliczna liczba budynków uzdrowiskowych zabytkowych. Do tych przedwojennych zalicza się sanatorium Jantar, Mewa I, III i IV oraz secesyjna Willa Fortuna.
Historyczne zdjęcia Zamku Plażowego na stronie fotopolska.eu

G – Główna atrakcja miasta 

Niewątpliwym symbolem Kołobrzegu jest latarnia morska. Ta obecna powstała w 1945 r., zaraz po wyzwoleniu miasta. Wcześniejszą wysadziły w powietrze wojska niemieckie, gdyż stanowiła doskonały punkt odniesienia dla wrogiego ostrzału. W ogóle pierwszy sygnał świetlny działał już w 1666 r. i znajdował się na wieżyczce budynku portu morskiego. Obecna latarnia została zbudowana w centralnym miejscu dawnych zabudowań fortu, jej monumentalna architektura wkomponowana w ceglane zabudowania forteczne jest także pomnikiem-symbolem zwycięstwa Polski nad wojskami niemieckimi. Latarnia ma 26 m. wysokości i udostępniona jest do zwiedzania. Wchodząc po schodach możemy przyjrzeć się dawnym szkicom i zdjęciom poprzednich stojących przy ujściu Parsęty latarni morskich. 

The post Kołobrzeg – ABC… first appeared on bylegdzie.pl.

W – Wielka Wieś

Pierwsze wzmianki o tutejszej miejscowości odnoszą się do wsi o łacińskiej nazwie Vela Ves (Wielka Wieś). W XVII w. król Władysław II zbudował dwa forty Władysławów i Kazimierzów, obok tego pierwszego powstał port Władysławowo. Niestety nie zachowały się żadne pamiątki po tych budowlach.
Dopiero w 1938 powstaje port rybacki i na cześć króla Władysława IV znów nazwano go Władysławowem. Po II wojnie światowej, w 1952 r. Wielką Wieś, wieś Hallerowo i osadę przy porcie Rybackim połączono w jedną miejscowość Władysławowo. W 1963 r. uzyskała ona prawa miejskie, a 10 lat później herb. Powiększono ją także o Chłapowo, Jastrzębią Górę, Rozewie, Chałupy, Tupadły, Ostrowo i Karwię jako gmina miejska. W 2015 r. po zmianie z gminy miejskiej na gminę wiejsko-miejską, Władysławowo stało się samodzielnym miastem, a wspomniane wcześniej części stały się samodzielnymi wsiami. 

Ł – Łodzie, łódki, łódeczki

Port rybacki powstał w 1938 r. i nazwany został na pamiątkę króla Władysława IV Władysławowem. Ówcześnie jeden z największych portów na Bałtyku. Wybudowano wtedy falochron liczący 700 m., do dziś pełni rolę także deptaka z charakterystyczną zieloną wieżą sygnałową na końcu. W porcie znajdują się przede wszystkim kutry rybackie, ale także łodzie pasażerskie i towarowe, gdyż działa tu morskie przejście graniczne. Popularne są też łodzie turystyczne, które organizują morskie rejsy wędkarskie.

A – Aleja gwiazd sportu

Pierwsze gwiazdy zostały odsłonięte w 2000 r., upamiętniają wybitnych polskich i zagranicznych sportowców. W 2014 r. powstała też Korona Himalajów, czyli 14 kamiennych płyt z nazwiskami polskich himalaistów, którzy zdobyli poszczególne ośmiotysięczniki. 

D – Dawno, dawno temu

Na wspomnianym falochronie w porcie powstało 70 malunków przedstawiających sceny z historii Władysławowa. Ta galeria na świeżym powietrzu nosi nazwę „Historia w morzu rozpoczęta”. Można tu zobaczyć chociażby historie związane z gen. Hallerem, czy z sportową sekcją bokserską, która od lat przygotowuje pięściarzy na międzynarodowe zawody.

Y – Yes, Yes, Yes lub Yeeeeahhhhh!!!

Yes i Yeeeahh to krzyki, które wydają z siebie sportowcy po osiągnięciu dobrego wyniku, bądź zadowoleni kibice. A sportowcy od lat związani są z Władysławowem poprzez Centralny Ośrodek Sportowy. Swe początki zawdzięcza Feliksowi Stammie, który znalazł tu opuszczony barak, do którego przywiózł swoich podopiecznych pięściarzy, których w ciszy i spokoju trenował na Olimpiadę w Helsinkach 1952 r. Polskie sukcesy w boksie i Cetniewski barak szybko stały się słynne w całej Polsce. Władze postanowiły pod koniec lat 50 wybudować ośrodek z prawdziwego zdarzenia. Powstał budynek hotelowy i sala sportowa. Powstał OPO Ośrodek Przygotowań Olimpijskich, z którego nie tylko już bokserzy korzystali, ale np. słynna sekcja sztangistów. W 1988 r. powstała okazała hala sportowo-widowiskowa i do Cetniewa zaczęły zjeżdżać się także dyscypliny grupowe i lekkoatleci. 

S – Szlak Rybek

W mieście w różnych częściach miasta ukrytych jest 6 rybek, każda ma swoje imię i określone cechy. Wszystkie je można znaleźć dzięki przygotowanej przez władze grze miejskiej. Zdradzę tylko, że np. przy dworcu kolejowym znajduje się rybka Grażyny i Janusza, którzy przyjechali właśnie na wakacje.

Ł – Łąki słone

Nad Zatoką Pucką znajduje się rezerwat Słone Łąki o pow. 27,8 ha. Utworzony został w 1999 r., mimo, że już 1928 r. powstały pierwsze postulaty o jego utworzenie. Zalewowe łąki posiadają spore zasolenie wód gruntowych, przez co rosną tu rośliny słonolubne. Do najcenniejszych zalicza się jarnik solniskowy, który na Pomorzu Gdańskim występuje tylko tu. Dodatkowo objętą ścisłą ochroną jest centuria nadbrzeżna, ostrzew spłaszczony, ostrzew rudy i babka nadmorska. Przy rezerwacie znajduje się kładka widokowa i tablice edukacyjne.

A – Architektura kościoła

W latach 30. XX w., w osadzie Hallerówka, powstała niewielka neogotycka kaplica z czerwonej cegły pw. św. Wojciecha. W latach 60. XX wieku rozpoczęto budowę, a raczej rozbudowę kościoła. Dawna kaplica stała się prezbiterium nowego, halowego kościoła o ciekawej modernistycznej architekturze z charakterystycznymi witrażami. Kościół zyskał nowe wyzwanie Wniebowzięcia NMP. Ten wyjątkowy projekt już w 1987 r. został wpisany do rejestru zabytków, jako unikatowe połączenie neogotyckiej kaplicy z moderną.  

W – Wieża widokowa

Największym i najwyższym symbolem miasta jest wieża widokowa, znajdująca się w kompleksie budynku Domu Rybaka. Obiekt, o charakterystycznej socrealistycznej architekturze, powstał w latach 50. XX w. jako hotel dla rybaków. Na szczycie 50 metrowej wieży znajduje się taras widokowy. Na 7 piętro wjeżdża się windą, więc zostaje do pokonania tylko jedno piętro po schodach. W pozostałych częściach obiektu mieści się siedziba Urzędu Miasta, prywatna kolekcja motyli i punkt informacji turystycznej.

O – Ocean park

Ocean Park to popularny park rozrywki otwarty w 2012 roku, w którym prezentowane są stworzenia morskie naturalnych rozmiarów. Symbolem miejsca jest wielki Płetwal Błękitny, największe zwierze żyjące na ziemi. W parku znajduje się też akwarium morskie z żywymi okazami, w tym z rekinami. Ocean Park znajduje się w dawnym wyrobisku żwirowym, tak samo jak boisko piłkarskie po drugiej stronie ulicy Żwirowej.
*Wyjątkowo fotografia z lata, gdyż park nie działa w okresie zimowym.

W – Wystawa o Hallerze (Hallerówka)

Po odzyskaniu niepodległości, 11 lutego 1920 r. Józef Haller przybył do Wielkiej Wsi, gdzie razem z rybakami dokonał ponownych zaślubin z morzem (dzień wcześniej uroczyste zaślubiny odbyły się w Pucku) oraz wypłynął łodzią „Gwiazda Morza” w pierwszy rejs pod polską banderą. Z tej okazji jeden z jego oficerów zakupił pod Wielką Wsią 20 ha ziemi i nazwał je Hallerówką. Sam generał zbudował tu drewniany dom letniskowy, do którego zapraszał gości. Osada szybko stała się atrakcją i zaczęła się rozwijać w okazały kurort letniskowy z parkiem i kaplicą św. Wojciecha. W 1990 r. w drewnianej willi utworzono izbę pamięci gen. Hallera. 

O – Opowieści kaszubskie

Park miejski założony został w 1929 r. Po latach nadano mu imię Hieronima Derdowskiego, kaszubskiego poety, który zasłynął powiedzeniem „Nie ma Kaszub bez Polonii, a bez Kaszub Polski”. Kilka lat temu park przeszedł wielką renowację, podczas której utworzono ścieżkę legend i opowieści kaszubskich. Spotkamy tu okazałe drewniane rzeźby przedstawiające bohaterów tychże historii. Drugą ciekawą ścieżką w parku jest ta edukacyjna o prądach morskich, zimne prądy reprezentuje roślinność o chłodnych barwach zieleni, ciepłe prądy natomiast rośliny o liściach i kwiatach barwy ciepłej. 

Zapraszam także do zapoznania się z atrakcjami Łeby, czy Dziwnowa i Dziwnówka

The post Władysławowo – ABC… first appeared on bylegdzie.pl.